Per 29 mei 2026 wordt de nieuwe versie van de NTA 8800:2026 en de bijbehorende BRL-richtlijnen verplicht. Deze wijzigingen vloeien voort uit de invoering van de Europese EPBD IV-richtlijn, die erop gericht is om de energieprestatie van gebouwen nauwkeuriger, realistischer en toekomstbestendiger te maken.
Voor bouwers, ontwikkelaars, ontwerpers en EP-adviseurs betekent dit een verandering in de manier waarop BENG-indicatoren worden berekend, en dat kan leiden tot andere uitkomsten dan je gewend bent.
In deze blog leggen we uit wat er verandert, waarom, en wat jij moet doen om voorbereid te zijn.
1. Nieuwe versie NTA 8800:2026 – waarom deze wijziging?
De Nederlandse overheid moet per eind mei 2026 voldoen aan de EPBD IV-richtlijn, die voorschrijft dat nationale energieprestatiestelsels geactualiseerd moeten worden.
Daarom zijn NTA 8800 en BRL 9500 herzien en worden ze vanaf 29 mei 2026 wettelijk verplicht toegepast.
Het doel:
- betere aansluiting op moderne energieconcepten
- realistischere berekening van werkelijke prestaties
- focus op CO₂-reductie en efficiënt energiegebruik
2. Belangrijkste wijzigingen in de BENG-berekening (NTA 8800:2026)
2.1. Energieopslag (batterijen) telt nu mee
Voor het eerst wordt elektrische opslag meegenomen in de energieprestatieberekening.
Dit betekent:
- woningen met PV + batterij kunnen tot ca. 2% beter scoren op energieprestatie
- opslag wordt positief gewaardeerd binnen de nieuwe rekenmethode
Dit maakt batterijopslag een interessantere optie voor BENG-optimalisatie.
2.2. Gebouwautomatisering (GACS) krijgt invloed op BENG
Gebouwautomatiserings- en controlesystemen worden onderdeel van de berekening.
Dit is vooral relevant voor:
- slimme warmtepompsturing
- monitoring van installaties
- optimalisatie van ventilatie en verwarming
Gebouwen die wél aan de wettelijke GACS-plicht voldoen, krijgen een betere score.
Gebouwen die dat niet doen, kunnen tot 5% slechter scoren.
2.3. Realistischere berekening van PV-opbrengst
De nieuwe rekenmethodiek gaat veel nauwkeuriger om met:
- beschaduwing (door dakranden, installaties en omliggende gebouwen)
- binnenstedelijke dakconfiguraties
- PV-opstellingen op appartementencomplexen
Gevolg:
🡪 de PV-opbrengst kan in 2026 anders (soms lager) uitvallen dan voorheen.
Voor ontwerpteams betekent dit: eerder en gedetailleerder nadenken over dakindeling en schaduw.
2.4. Technische verbeteringen in de berekening
De 2026-versie bevat ook technische updates en verduidelijkingen, zoals:
- betere opname van zonwering
- verbeterde waardering van biobased isolatie
- aangepaste tabellen en definities (o.a. warmtecapaciteit, ventilatoren, riet, vloertypen)
Deze wijzigingen zorgen voor een stabielere en minder foutgevoelige berekening.
2.5. Monumenten worden labelplichtig
Een opvallende beleidswijziging:
monumenten worden vanaf 29 mei 2026 labelplichtig bij verkoop, verhuur of na renovatie.
Dit helpt verduurzamingspotentie ook bij historisch vastgoed inzichtelijk te maken.
3. Impact op bouwers, ontwikkelaars en adviseurs
De inzichten tot nu toe laten zien dat deze wijzigingen grote invloed kunnen hebben:
Voor bouwers:
- standaard woningtypes moeten opnieuw doorgerekend worden
- sommige installaties of PV-aantallen moeten aangepast worden
Voor ontwerpers:
- dakindeling, schaduw, PV-plaatsing én opslag worden belangrijker
- vroege ontwerpkeuzes beïnvloeden BENG meer dan voorheen
Voor EP-adviseurs:
- verplichte bijscholing moet tussen 1 jan – 28 mei 2026 zijn afgerond
Voor opdrachtgevers:
- energielabels kunnen in 2026 anders uitvallen dan in eerdere berekeningen
- dus: verwachtingen tijdig managen
4. Wat betekent dit voor jouw projecten vanaf eind mei 2026?
Voor alle projecten waarvoor de omgevingsvergunning of bouwmelding ná 29 mei 2026 wordt ingediend, geldt de nieuwe normering.
Dit moet je dus doen:
- alle BENG-berekeningen opnieuw laten doorrekenen
- rekening houden met mogelijke lagere PV-opbrengst
- optimaliseren met batterijopslag of slimme installatiesturing
- ontwerpkeuzes eerder afstemmen met EP-adviseur
- software en processen op tijd actualiseren
5. Strategische blik: richting Zero-Emission Buildings
De wijzigingen van 2026 zijn een tussenstap.
In 2030 moet nieuwe bouw voldoen aan de EU-eis voor Zero Emission Buildings (ZEB).
Dat betekent:
- volledig fossielvrij
- extreem lage energievraag
- meer aandacht voor materiaalimpact
De BENG-updates van 2026 bereiden ontwerpteams hierop voor.
Conclusie
De wijzigingen in de BENG-rekenmethodiek per eind mei 2026 zorgen voor:
- realistischere energieprestatieberekeningen
- meer nadruk op opslag, automatisering en werkelijke prestatie
- aangepaste PV-waardering
- grotere ontwerpimpact in vroege fases
Door tijdig bestaande projecten te herberekenen en ontwerpprocessen aan te passen, voorkom je vertraging en verrassingen in de vergunningfase.
Borg4 helpt hierbij met actuele kennis, projectondersteuning en toetsing binnen de nieuwste normering.
